Rijtjeshuizen in de wijk Kiefhoek

JJP Oud, wijk Kiefhoek in Rotterdam, 1925-1930

Het wooncomplex Kiefhoek in Rotterdam omvat 294 wooneenheden, twee winkels, twee verhoogde speeltuinen en een kerk. Het complex, ontworpen door Oud in 1925 en gebouwd tussen 1928 en 1930, bood huisvesting aan minder welgestelde arbeidersgezinnen. De plattegrond is gebaseerd op langgerekte rijen gestandaardiseerde woningen van twee verdiepingen. Deze rationele basis, als reactie op de zeer uiteenlopende beschikbare ruimte, leidde tot een gevarieerd stedenbouwkundig plan. Aan de zuidzijde, waar de schuine rand de hoek van twee open blokken vormde, ontwierp Oud afgeronde hoeken. Deze afgeronde hoeken, waarin winkels zijn gevestigd, lijken sterk op die van Ouds woningbouwproject Hoek van Holland van een jaar eerder. Ook de gevels vertonen overeenkomsten. De horizontaal gearticuleerde gevel combineert een lagere strook van grijs omlijst glas met stroken gele baksteen. Een centrale, wit gepleisterde strook scheidt deze van een eveneens ononderbroken gele strook met ramen op de bovenverdieping. De voortuinen worden van elkaar gescheiden door gele bakstenen muren en omheind met blauwstalen hekwerk. In tegenstelling tot de woningen in Hoek van Holland, krijgen de voor- en achtergevels hier dezelfde behandeling. De compacte plattegrond (7,5 x 4,1 m) bestaat uit een woonkamer en een entreeportaal aan de straatkant op de begane grond, en een keuken met uitzicht op de tuin. Een halfronde trap leidt naar een bovenverdieping met drie slaapkamers. Door gebrek aan financiering moesten plannen voor voorzieningen zoals een douche, wastafel, strijkplank en bijkeuken worden geschrapt. Desondanks wist Oud met de beperkte middelen en ruimte een volwaardige woning te creëren en het 'Existenzminimum' (minimum bestaansminimum) te verhogen met een architectonische bonus. Zowel het stedenbouwkundig ontwerp als de woningplannen oogstten terecht internationale lof. De wijk werd volledig gesloopt en vervolgens herbouwd, waarbij het oorspronkelijke ontwerp zoveel mogelijk werd behouden.