Kerk van San Francesco d'Assisi al Fopponino

Een meesterwerk van moderne architectuur van Gio Ponti in Milaan.

Gelegen in een bijzonder dichtbevolkte stedelijke omgeving in het westen van Milaan, de Kerk van San Francesco d'Assisi al Fopponino Het onderscheidt zich door zijn vermogen om zich open te stellen voor de buurt, terwijl het tegelijkertijd een sterke architectonische identiteit behoudt. Ontworpen door Gio ponti en gebouwd tussen 1958 en 1964, is een van de meest verfijnde en herkenbare voorbeelden van moderne sacrale architectuur in Italië.

Een unieke plattegrond

De kerk ligt wat verder van de weg af, voorafgegaan door een klein openbaar plein wat zowel haar maatschappelijke als religieuze rol versterkt. Het plan, asymmetrische zeshoekroept het idee van een complete vorm in herinnering en neemt het schema over dat Ponti al gebruikte in de beroemde Pirelli-wolkenkrabber, altijd in Milaan.

Het meest iconische element van het hele complex is de hoofdgevel aan de Viale Paolo GiovioHet strekt zich uit tot buiten de grenzen van de liturgische zaal en verbindt zich met de aangrenzende parochiegebouwen, waardoor een soort “stedelijk podium” voor de viering van openluchtrituelen. Deze scenografische visie is typerend voor Ponti's poëtica.

De gevel: licht, vorm en materiaal

De gevel wordt gekenmerkt door vier verticale openingen gericht naar de hemel, die de vorm aannemen van de diamante, zo geliefd bij Ponti. De ramen, gesloten door Polychrome glas-in-loodramen gemaakt door Cristoforo De Amicis In de jaren zeventig creëren ze steeds veranderende licht- en schaduwspelen, die worden geaccentueerd door de buitenbekleding.

Het oppervlak van de gevel is namelijk volledig bedekt met diamantvormige keramische tegelsGeëmailleerd en reflecterend, waardoor de reflecties van natuurlijk licht worden versterkt en een bijna levendig effect ontstaat.

Interieur: structurele rationaliteit en een gezellige sfeer

Binnenin de verdeling van ruimtes neemt het model over dat Ponti al eerder heeft uitgeprobeerd in de Kerk van St. Lucas de Evangelist (1955-1961). Een zeer breed middenschip Het wordt geflankeerd door twee smallere zijbeuken, gescheiden door een reeks gewapende betonnen pilaren met variabele doorsnede. Deze structurele elementen, die naar boven toe taps toelopen, passen elegant op de zichtbare balken van het zadeldakwaardoor een ordelijk, maar niet rigide visueel ritme ontstaat.

Achter de gevel (...) zal de tempel verschijnen in het suggestieve perspectief van zijn opeenvolgende portalen en de motieven die hem langs de hoge muren zullen sieren. Net als aan de buitenkant, zo ook aan de binnenkant, zal de architectuur haar Franciscaanse roeping uitdrukken door de eenvoud van de witte muren.
De toewijding die eraan ten grondslag lag en die leidde tot de toewijding aan Franciscus, zal blijken uit de plechtigheid van de afmetingen ervan.
Gio Ponti, projectrapport, zoals gerapporteerd in F. Zanzottera, San Francesco al Fopponino, Milaan 1961-63

Ook hier, zoals in veel andere werken van Ponti, de ruimtes voor parochieactiviteiten worden geplaatst in de kelder, verborgen voor het oog maar volledig geïntegreerd in het project.

Meubels, kunst en details van Gio Ponti

Een van de meest fascinerende aspecten van deze kerk is de volledige tekening van het gebouw: alle heilige voorwerpen, de meubels en zelfs de liturgische gewaden Ze werden ontworpen door Ponti zelf, die ook de artistieke en decoratieve aspecten voor zijn rekening nam.

Onder de aanwezige kunstwerken springt er één in het oog. Smeedijzeren Via Crucis, persoonlijk ontworpen door de Milanese architect, een bewijs van zijn veelzijdigheid en zijn visie op architectuur als een synthese van kunst, functie en spiritualiteit.