A. Salvatori – C. Pincelli – E. Re

Masterscriptie in stedenbouw en architectonisch ontwerp

Herontwikkelingsproject voor het vierde stadsdeel van Rome

Tabellen 1-6: Alberto Salvatori, Cecilia Pincelli, Eugenia Re
Tabellen 7-10: Alberto Salvatori

Contact e-mail: alberto.salvatori.arch@gmail.com
Sapienza Universiteit van Rome, academisch jaar 2014-2015
Faculteit Architectuur "Valle Giulia" – Bacheloropleiding Architectuur (EU)
Spreker: Professor Susanna Menichini
Co-supervisor: Prof. Arch. Alessandra Criconia

Het project richt zich op een aanzienlijk deel van de stad Rome, het huidige Municipio IV, een gebied dat groter is dan de steden Bergamo en dichter bevolkt dan Ravenna of Reggio Emilia. In dit deel van de stad bevindt zich de Via Tiburtina, een belangrijke infrastructuur voor de stad Rome, en de rivier de Aniene, die al sinds de Romeinse tijd (Republikeins en later Keizerlijk) de menselijke activiteit in het gebied waarborgt.

De eerste tabel van het project, gericht op de stadsvernieuwing van de gehele gemeente, focust op de huidige staat van het gebied en hoe deze ontwikkeling tot stand is gekomen. De drie daaropvolgende tabellen, opgezet als een doorlopende tijdlijn, tonen de evolutie van het gebied vanaf de 6e/5e eeuw voor Christus, het historische moment waarop de eerste sporen van bewoning binnen de gemeente werden ontdekt. Sommige van deze sporen zijn dankzij gerichte ingrepen die hun behoud hebben gewaarborgd, nog steeds zichtbaar. De bouwgolf begon echter in de jaren 40 van de vorige eeuw, toen met de bouw van de eerste gehuchten de huidige wijken Settecamini, San Basilio en Tiburtina III ontstonden.

Tabel 5 bevat, naast uittreksels uit het gemeentelijk masterplan, een gedetailleerd actueel bestemmingsplan, waarin het gebruik van elk afzonderlijk gebouw in het meest oostelijke deel van de gemeente, het gebied waarop ons onderzoek zich richtte, in kaart is gebracht. De volgende tabel vormt echter de kern van het project en schetst een hele reeks nauw verwante en onderling afhankelijke interventies die binnen de gemeente kunnen worden geïmplementeerd om de levenskwaliteit van de inwoners en de milieuomstandigheden te verbeteren.

We hebben drie macrosectoren geïdentificeerd: Re-Duce, gericht op interventies die verband houden met de verbetering van het lokale openbaar vervoer; Re-Vive, met interventies gericht op de herontwikkeling van verlaten ruimtes binnen het grondgebied (het stadhuis heeft een zeer groot aantal gebouwen die momenteel niet in gebruik zijn); en Re-Insert, een systeem van productie- en verkoopruimtes voor biologische en lokaal geproduceerde voedingsmiddelen.

Het project richtte zich op het natuurreservaat Aniene-vallei, een natuurgebied dat in 1997 werd opgericht en zich uitstrekt over 650 hectare, dwars door de gehele gemeente van noord naar zuid. Na een zorgvuldige analyse van de bestaande situatie, inclusief het maken van hoogteprofielen langs de rivier de Aniene, het in kaart brengen van landschappelijke en architectonische locaties en de analyse van de flora en fauna binnen het reservaat, ontwikkelden we een concept dat is onderverdeeld in drie thema's: de vallei van de natuur, de vallei van de infrastructuur en de vallei van de cultuur. Deze thema's weerspiegelen gedeeltelijk het ontwerpconcept dat al was ontwikkeld voor het deel van de gemeente dat we bestudeerden. Bijzondere aandacht werd besteed aan het ontwerp van een fietspad dat de gehele vallei doorkruist en alle wijken die aan het reservaat grenzen, met elkaar verbindt. Deze wijken zijn tot nu toe sterk van elkaar geïsoleerd. Door de herontwikkeling van twee bruggen over de rivier zal de mobiliteit worden verbeterd en vergemakkelijkt, terwijl tegelijkertijd het autogebruik wordt beperkt, wat aanzienlijke besparingen oplevert op het gebied van luchtkwaliteit.